Kiedy z nieba leje się żar, potrzebujemy orzeźwienia. Chłodnik litewski wspaniale spełni tą rolę i sprawi prawdziwą przyjemność dla podniebienia.

Skąd właściwie pochodzi chłodnik litewski?

Chłodnik litewski ta zupa wykonana z botwinki, pochodząca z Kresów Wschodnich. Jej ojczyzną jest Litwa. Za czasów dynastii Jagiellońskiej kuchnia staropolska przenikała się z litewską. Można by rzec, że to jedna z najbardziej charakterystycznych potraw kuchni polskiej zwana niegdyś chłodźcem. Tak w Panu Tadeuszu nazywał go nasz wieszcz narodowy Adam Mickiewicz. Chłodźce zwane litewskimi, były dość mocno zakwaszane czym różniły się od tych współczesnych. Do zakwaszania używany był zakwas buraczany lub woda z kiszonych ogórków, która stanowiła najsmaczniejszą bazę dla tej zupy. Alternatywnie w zależności od pory role zakwasu pełnił przegotowany żur lub kwas ze szczawiu. Ta kwaśność łagodziła świeża słodka śmietana.

Zalety chłodnika litewskiego.

To idealna zupa na gorące dni. Hiszpanie mają gazpacho, Francuzi – vichyssoise, Hindusi – rajtę, Rosjanie – okroszkę a my mamy chłodnik, taka słowiańska wersja gazpacho. Jest on specyficznym daniem, gdyż nie wymaga gotowania i jest prosty do wykonania.   Jego skład stanowi botwina, ogórki, jaja na twardo, cebula, szczypior, koperek, czosnek kwaśne mleko lub kefir, jogurt czy śmietana. Dawniej był to kwas buraczany, żur albo woda z kiszonych ogórków. Chłodnik powinien charakteryzować się orzeźwieniem, esencjonalnością i pożywnością. Ważne aby był dobrze schłodzony, lekko pikantny, intensywnie różowy o gładkiej konsystencji. Taki skład zapewnia znakomite nasycenie głodu oraz nawodnienie organizmu, a przy tym nie obciąża żołądka, zapewnia więc uczucie lekkości po zjedzonym posiłku.

Chłodnik litewski a jego wartości odżywcze.

Wartość odżywcza chłodnika zależy od rodzaju składników użytych do jego przygotowania. Pewne jest, że dość duża ilość świeżych i surowych warzyw dostarcza sporo cennych witamin i minerałów. Dzięki temu, iż chłodnik jest zupą nie poddaną procesowi termicznemu, zachowuje on wszystkie wartości odżywcze użytych warzyw oraz nie traci wartościowych enzymów, które na ogół w procesie gotowania ulegają zniszczeniu. Ponieważ głównym warzywem królującym w tej potrawie jest botwina, czyli młode listki i korzenie buraka ćwikłowego – dostarczymy organizmowi sporą dawkę witamin A, K, D, E, C oraz witamin z grupy B czyli B1, B2, B6, B12, PP. Posiada też kwas foliowy, całkiem sporo żelaza, magnesu, potasu fosforu oraz sodu.
Według naukowców liście, łodygi i korzenie z buraków zawierają substancje działające podobnie do estrogenów, czyli hormonów młodości i piękna. Dodatkowo chłodnik z botwinki pobudza apetyt oraz ma działanie odtruwające i odkwaszające organizm.

Podsumowując, botwina ma naprawdę zdumiewające właściwości prozdrowotne których można by wymieniać jeszcze wiele. Wszystko to czyni z chłodnika litewskiego doskonały posiłek, który nie tylko orzeźwi i nawodni w gorące dni, ale także doskonale zaspokoi głód i zaopatrzy nasz organizm w całe spektrum ważnych i potrzebnych witamin oraz minerałów.